Loopt EA straks op de rotsen?

De regie over ICT begint steeds meer op schaken te lijken waar kritische bedrijfsapplicaties en data als koning en koningin gezien kunnen worden en de ondersteunende services vaak als pionnen. Een speelbord waar de verschillende stukken elk hun eigen zetten doen en er verschillende oplossingsrichtingen zijn. Richtingen die door toegenomen mobiliteit van zowel de gebruikers, data en systemen ook nog eens alle kanten uit gaat.

Zo willen gebruikers niet meer gebonden zijn aan kantoor en onder de noemer van ‘het nieuwe werken’ mobiel zijn. En  introductie van steeds weer nieuwe services zoals sociale media brengt andere stukken op het bord waardoor focus verlegd wordt. Maar ook de stukken die door bijvoorbeeld Cloud Computing van het bord genomen worden blijven uiteindelijk toch een rol spelen in de dienstverlening. Complexiteit en afhankelijkheden in infrastructuren nemen hierdoor veel sneller toe waardoor deze steeds meer op de legende gaat lijken waarin uitvinder van het schaakspel als beloning een rijstkorrel op het eerste veld en een verdubbeling op elk volgende vraagt.

Maar ook de velden zelf worden uitgebreid en nieuwe loot aan de IT boom is de discipline Enterprise Architectuur die tot doel heeft om efficientie op alle lagen van de organisatie te bewerkstelligen. Beoogde meerwaarde hiervan is het samenbrengen van alle veranderingen, welke niet alleen intern maar ook extern plaats vinden, in een eenduidige richting. Daarvoor worden de gezichtpunten vanuit de bedrijfsdoelstellingen en de informatietechnologie samen gebracht in modellen en architectuur principes. Helaas ziet Enterprise Architectuur de infrastructuur en service nog teveel als zorg voor het implementatie niveau en laat het in haar modellen vaak buiten beschouwing. Enterprise Architecten die zich achter hun deuren verschansen, praten over artifacten en enkel met versimpelde modellen komen zijn artiesten die me vermaken met mooie tekeningen maar weinig waarde hebben in de aansturing van de ICT.

Daarom is de artistieke ‘mindmap’ van ZapThink welke op een ludieke manier de toekomstige knelpunten met architectuur principes plot zo interessant. Want hoeveel plaatjes hebben we nog nodig om te begrijpen dat een model uiteindelijk een versimpeling van de werkelijkheid is?

De winst van Cloud Computing

Cloud computing biedt in theorie onbegrensde groeimogelijkheden maar wordt tot op heden vooral beperkt door bandbreedte. De kosten en beperkingen van het netwerk worden vaak onderschat of simpelweg vergeten. En dit geldt niet alleen voor de bovenkant, de toegang van cliënt naar de cloud applicaties, maar ook naar de achterliggende opslag.


Iets om bijvoorbeeld rekening mee te houden is dat veel aanbieders van cloud computing wel aantallen gigabytes bieden maar geen garanties in IOPS, het aantal lees- en schrijfacties naar de opslag. En dat kan, zeker als opslag gedeeld wordt uiteindelijk voor vervelende verrassingen in de prestatie van applicaties zorgen. En de schaalbaarheid proberen te vergroten door de werklast te verdelen over verschillende computers verschuift probleem alleen maar naar de onderkant, vaak de database die de bron van informatie is voor vele processen en services.

Cloud beheersbaar, maar niet beheerbaar

Eén letter meer of minder kan een heel verschil maken en daarmee een compleet andere betekenis geven aan een begrip. Zo betekent beheerbaarheid volgens het computerwoordenboek de mate van een systeem om deze in operationele staat te brengen en te houden. Beheersbaarheid betekent daarentegen het in toom houden van een systeem, de mogelijkheid om het geheel te kunnen overzien.

Deze vraag is geen taalpurisme maar lijkt me gerechtvaardigd omdat onder het mom van: ‘Liberté, égalité, fraternité er namelijk een revolutie heeft plaats gevonden, een omwenteling in zowel het aanzien als het gebruik en beheer van de ict die impact heeft op de beheerbaarheid. Zo heeft de hype van ‘Consumerization of IT’ die nu bekendheid krijgt eigenlijk al eerder plaats gevonden toen we de personal computer kregen. Vanaf dat moment zijn we gebruikers in de it ook opeens afnemers gaan noemen en is verandering nog de enige constante in de ict.

De gebruikers leerden toen niet alleen de it-middelen naar eigen inzicht te gebruiken maar konden ook zelf applicaties kiezen en maken. Kleurrijk en gebruiksvriendelijk werd hierbij toen ook al belangrijker geacht dan kwaliteitsattributen als betrouwbaarheid en onderhoudbaarheid. Twee attributen die in belangrijke mate de beheerbaarheid van een systeem bepalen. En dus proberen we al sinds de introductie van het client-server model met technische maatregelen zoals verdubbelen, uitschalen en isoleren van servers dit hiaat op te lossen.

Dozenschuivers zijn probleemstapelaars

De term dozenschuiver is bepaald geen geuzennaam en wordt gebruikt voor bedrijven die vooral techniek leveren. Ze kunnen heel goed concurreren op prijs omdat het personeel vaak ongekwalificeerd, tijdelijk en dus goedkoop is. Maar niet zelden is goedkoop uiteindelijk duurkoop, hetgeen meestal aan het licht komt als bij problemen blijkt dat er enkel service tot aan de voordeur gegeven wordt.



Wie met een dozenschuiver in zee gaat moet dan ook niet verrast zijn dat deze zijn logistiek van stukgoed voort blijft zetten na het winnen van de opdracht. ‘Easy money’ noemen deze bedrijven dat omdat er door contracten niet ten halve gekeerd kan worden en dus, ondanks alle frustratie, doorgegaan wordt op de ingeslagen koers. Maar toch vraag ik me af wie nu wie voor de gek houdt want vaak wordt, ondanks dat er gezegd wordt dat kwaliteit en service belangrijk zijn, toch vooral gekozen op prijs. Afdeling inkoop moet dan ook hele sterke argumenten hebben om te kiezen voor de duurdere of duurste oplossing, het maatwerk dat rekening houdt met de toekomst en dus meer aanbiedt dan er gevraagd wordt.

Cloud Computing op maat gemaakt

Op mijn eerdere blog ‘De valkuilen in Cloud Computing’ kwamen nogal wat reacties over de verbinding, de weg er naar toe. Hierbij werd terecht opgemerkt dat dit niet een specifiek probleem is voor Cloud Computing, het kan zoals opgemerkt, ook spelen tussen remote locaties. Het netwerk, en dan met name de bandbreedte, latency en stabiliteit, is dus belangrijk maar wordt ook steeds vaker als een gegeven gezien. Het is er of het is er niet.




En als het netwerk er toch al ligt dan wordt de weg naar de cloud een stuk eenvoudiger en goedkoper. Steeds meer netwerk providers breiden daarom hun diensten uit door cloud computing als leveringsmodel te adopteren. Hoewel het misschien eerlijker is om hier te spreken over hosting 2.0 omdat deze aanbiedingen (nog) niet te vergelijken zijn met de tier-1 aanbieders als Google, Amazon en Microsoft. Maar in hun concurrentie hebben ze door hun stabiele netwerken met lage latency wel een unieke positie. Zo hoeft er bijvoorbeeld geen gebruik gemaakt te worden van publieke netwerken hetgeen de betrouwbaarheid ten goede komt. Sommige aanbieders brengen hun klanten hiervoor zelfs geen kosten in rekening en hanteren een 'fair use'-policy waardoor bij afname van cloud computing gevraagd kan worden: Netwerk bij, meneer?

Big data, bestaat het wel?

In de definitie van big data worden termen als volume, ongestructureerdheid, snelheid en variatie gebruikt. Dat maakt het een behoorlijke vage en allesomvattend term, maar definities zijn net als orde en netheid voor de dommen, want alleen het genie beheerst de chaos. Als je op zoek bent naar het gouden businessidee verwacht je niet dat deze op een presteerblaadje wordt aangeboden. Dat zijn namelijk opinies, gedachten van een ander.



De big data binnen sociale media zijn ook de gedachten van een ander. In onze ijver om alles te digitaliseren staan met sociale onze gedachten sneller op internet dan op papier, wat natuurlijk een goudmijn is voor sociologen, politicologen, psychologen en ieder die zich wetenschappelijk bezig houdt met de samenleving, menselijke geest en bijkomend gedrag. Data mining in de cloud geeft dan soms inderdaad inzicht in relaties die anders verborgen blijven doordat sociale netwerken een soort ‘relationele’ databases zijn. En dus terwijl iedereen bezig is met Wordfeud, het ouderwetse Scrabble op iternet, zitten anderen dus gewoon Cluedo te spelen.

Ketenproblematiek en communicerende vaten

Eerder schreef ik over opslag, waarbij keus en inrichting vaak (mede) bepalend zijn voor de prestaties in de keten. Een keus die ook vaak verstrekkende gevolgen heeft omdat het hier meestal om grote investeringen gaat en migreren van de ene oplossing naar de andere veel tijd en geld kost. Een storage architect kan helpen bij het maken van de juiste keus maar deze blijft uiteindelijk afhankelijk van de input die door organisatie gegeven wordt.


En juist daar lijkt het steeds mis te gaan want met confectie in de vorm van virtualisatie denken we wonderen te kunnen leveren maar blijken de onmogelijkheden, in de vorm van capaciteitsmanagement, meer tijd te kosten. Het is dus niet zo zeer de architect die het verschil maakt want het zijn uiteindelijk de processen die de informatie moeten aanleveren. Regeren is nu eenmaal vooruit kijken maar performance testen staan helaas als laatste op de planning, als er überhaupt al aan wordt gedacht.