De duivel in het doosje

In deze blog wil ik ingaan op het duivelse dilemma dat we kennen in de ICT, namelijk de uitdagingen in capaciteitsmanagement. Want er is misschien een integrale ketenvisie over hoe informatie stroomt maar de trechter zelf is vaak niet transparant. En dus worden we nog steeds verrast met problematiek van de flessenhals waar een kleine verandering er al voor kan zorgen dat de service als dikke stront door een dunne trechter gaat. Dit omdat de logische waarheid in de architectuur modellen nog weleens af wijkt van de fysieke realiteit.

In de praktijk kom ik dan ook vele voorbeelden tegen waar tegen beter weten in geprobeerd wordt om uit de breedte te halen wat er in de lengte van dagen niet in zit. Zoals een prachtige webfarm waar alle servers afhankelijk zijn van één database. En deze database hangt dan aan de opslag met een ‘rietje’ met een verkeerd storage protocol gekozen is of omdat er vooraf niet gekeken is wat er precies nodig is aan prestatie, de snelheid van het lezen en schrijven. Opslagcapaciteit in gigabytes kost namelijk niks maar de prestatie ervan blijft nog steeds duur. 

Zelfhulp en kameradenhulp

Met afschaffen van de opkomstplicht is er een groot risico dat een hele generatie de titel van dit stuk niet begrijpt omdat ze de ‘groene opvoeding’ in de vorm van dienstplicht gemist hebben. Dus voor degene: Zelfhulp en Kameradenhulp is de militaire variant van EHBO die een gewonde zich zelf verleent of welke hem (de haar was een uitzondering) gegeven wordt door kameraden, de medestrijders die eveneens niet medisch geschoold zijn. 

Zeg maar een soort van mantelzorg op het slagveld waarbij de ‘mantel riempjes’ vaak gebruikt moesten worden om bloedingen te stelpen of spalken te improviseren.  Nu voor iedereen duidelijk is waar Zelfhulp en Kameradenhulp voor staat zal het niet moeilijk zijn om te begrijpen dat hier creativiteit en zelfredzaamheid bij nodig was. Hoewel dit stuk niet over de uitdagingen te velde met de zorg gaat zijn er echter wel parallellen te trekken tussen wat was en wat komen gaat als gevolg van het Lenteakkoord. Want hierdoor komt meer nadruk te liggen op zelfmanagement en eigen regie thuis omdat het aantal bedden en loketten (de verschillende schotten) in de zorg verlaagd moeten worden.

Oud maar nog niet vervangen

Het lijkt wel of we steeds proberen uit de lengte te halen wat er in de breedte gewoon niet altijd in zit. Zo proberen we applicaties die nimmer ontworpen waren voor virtualisatie en gedeeld resource gebruik toch in het keurslijf van standaardisatie te drukken met bijvoorbeeld Remote Desktop Services. 

En hiermee maken we eerdere correctieve ‘ctrl-alt-del’ gewoonte een preventieve door elke nacht servers te herstarten. Nu is regelmatig herstarten van een server natuurlijk niet slecht, 20 jaar geleden moest ik dit ook al wekelijks doen voor de mainframe om zodoende de aangebrachte wijzigingen actief te maken. En nu veranderen dingen natuurlijk sneller dan ze vastgelegd worden maar mijn tablet herstart ik desondanks met een veel lagere frequentie, meestal als ik vergeten ben deze op te laden. Het is dus best een rare ‘Best Practice’ om servers te herstarten omdat er onopgeloste problemen met applicaties zijn.

De duivel zit in de details

Het is de spreekwoordelijke open deur intrappen door te stellen dat huidige IT architecturen steeds  complexer worden. Door organische groei, waarbij oplossingen gestapeld worden is het moeilijker om inzicht te verkrijgen, de werking transparant te maken. En die tekortkoming zorgt er steeds vaker voor dat er foute beslissingen worden genomen waardoor er verstoringen optreden.

Binnen beheer wordt dat de menselijke fout (layer 8 error) genoemd, in ontwikkeling een bug en in de business gewoon voortschrijdend inzicht. Maar welke naam je er ook aan geeft is niet belangrijk, wel dat ze opmerkelijk vaak terug te leiden zijn op:

1. Kennis gebrek; (deel)oplossingen richten zich op specifiek probleem en negeren relaties.
2. Kennis ontoegankelijk; informatie ligt besloten in systemen en wordt niet gedeeld.
3. Kennis wordt genegeerd; door overvloed zien we door bomen het bos niet meer.
4. Kennis is geblokkeerd; met de scheiding van functies zijn er ‘koninkrijkjes’ onstaan.

De stelling: ‘ICT: a decade of growth, still the same challenges remains’ krijgt dus een andere betekenis als we kijken naar de menselijke factor. Want ondanks alle veranderingen in techniek en de verdere digitalisering heeft de mens namelijk nog steeds geen upgrade gehad.

Dozenschuivers zijn probleemstapelaars

De term dozenschuiver is bepaald geen geuzennaam en wordt gebruikt voor bedrijven die vooral techniek leveren. Ze kunnen heel goed concurreren op prijs omdat het personeel vaak ongekwalificeerd, tijdelijk en dus goedkoop is. Maar niet zelden is goedkoop uiteindelijk duurkoop, hetgeen meestal aan het licht komt als bij problemen blijkt dat er enkel service tot aan de voordeur gegeven wordt.



Wie met een dozenschuiver in zee gaat moet dan ook niet verrast zijn dat deze zijn logistiek van stukgoed voort blijft zetten na het winnen van de opdracht. ‘Easy money’ noemen deze bedrijven dat omdat er door contracten niet ten halve gekeerd kan worden en dus, ondanks alle frustratie, doorgegaan wordt op de ingeslagen koers. Maar toch vraag ik me af wie nu wie voor de gek houdt want vaak wordt, ondanks dat er gezegd wordt dat kwaliteit en service belangrijk zijn, toch vooral gekozen op prijs. Afdeling inkoop moet dan ook hele sterke argumenten hebben om te kiezen voor de duurdere of duurste oplossing, het maatwerk dat rekening houdt met de toekomst en dus meer aanbiedt dan er gevraagd wordt.

Release of relatiemanagement

Elke organisatie heeft een geformaliseerd proces dat vastlegt wat wordt aangeschaft in de infrastructuur. Ook wel bekend als configuratie management, met bijbehorende configuratie management  database (CMDB) als centraal register. Door veranderingen in technologie en fusies begint dit systeem echter duidelijk barsten te vertonen waardoor het zicht op de infrastructuur vertroebeld wordt en er niet altijd weloverwogen beslissingen genomen worden. 




Maar misschien moet ik iets uitleggen over de configuratie database, of beter gezegd de veelheid van databases. Een centrale repository, die gebruikt kan worden als betrouwbare bron ontbreekt vaak of is niet volledig. Wel zijn er allerlei verschillende databases, onderdeel van diverse beheeroplossingen die data verkrijgen uit de management interfaces van de infrastructuur. Maar uitwisseling van informatie tussen deze databases i s vaak slecht waardoor de stukjes van de puzzel verspreid zijn. Op de verschillende lagen van it-organisaties kon je dan ook de bekende en altijd aanwezige Excel lijsten tegen die gebruikt worden voor het uitvoeren van de dagelijkse activiteiten. Als deze lijsten worden gedeeld en betrouwbaar zijn is dat niet zo'n probleem. Maar vaak zijn ze onvolledig, achterhaald of irrelevant, eigenlijk dus net als de configuratie database.