De valkuilen in Cloud Computing

Cloud computing is een onomkeerbaar proces, een logisch gevolg van de ontwikkelingen in techniek waardoor we steeds meer (keuze)vrijheid krijgen. Maar het is vooral nog een valkuil waarbij de weg terug vaak afgesloten wordt door het gebrek aan standaardisatie. Want ook al zijn de bouwstenen van cloud computing, zoals virtualisatie en Internet, generiek, dat geldt (nog) niet voor de totaaloplossing.


Ramnath K. Chellappa, professor op het gebied van informatiesystemen, definieert cloud computing als volgt: 'Een computerparadigma waarbij de grenzen van de computer worden vastgesteld door het economische aspect, eerder dan de technische limieten.' Indien we deze definitie aanhouden, zijn huidige oplossingen helaas een vendor lock. Want een complete oplossing bestaat namelijk uit meer dan techniek omdat organisaties vaak getrouwd zijn met hun applicaties, processen en informatie die helemaal niet zo standaard zijn. Zo kost migreren van de ene database naar de andere of converteren van documenten bij wisselen van applicaties, platform of leverancier dan ook meer tijd en geld dan alleen wat techniek verplaatsen.


Gevangen door onverzettelijkheid
Bij cloud computing is het dus belangrijk is dat er ook gekeken wordt naar kwaliteitskenmerken als overzetbaarheid en onderhoudbaarheid van applicaties. Want interfaces aan de onderkant van de architectuur zijn niet alleen bepalend voor de functionele integratie maar ook voor de standaardisatie. Een kenmerk als overzetbaarheid negeren, zorgt er mede door het ontbreken van standaardisatie voor dat er vaak geen eenvoudige weg terug is en cloud computing dus een onomkeerbaar proces wordt. Iets wat we ook zien bij de service oriented architecture-oplossingen (soa) van de grote cloud- aanbieders waardoor het het dus moeilijk is om van Amazon naar Google en Microsoft of terug te migreren. We duwen ons zelf met cloud computing dus toch weer in de hoek.

Barsten of buigen
Toch is cloud computing een ontwikkeling die niet genegeerd kan worden omdat we steeds meer virtueel werken, informatie via Internet uitwisselen en ook steeds vaker onze eigen apparaten meenemen. We hebben de ict-architectuur dan ook allang geleden uitgebreid naar Internet om kosten te besparen, mobiliteit te vergroten en dienstverlening te verbeteren. Het paradigma van Chellappa zou dus eigenlijk veranderd moeten worden omdat het niet om de techniek gaat maar om de informatie. En die informatie consumeren we ook allang niet meer alleen op computers maar tegenwoordig ook op telefoons en tablets. Uiteindelijk bepalen waarde en gevoeligheid van de informatie de prijs omdat door beveiliging en beheer de kosten behoorlijk kunnen stijgen.

Gelijkenis is goed genoeg
Veel leveranciers positioneren hun bestaande oplossing, onder het mom van ‘het kwaakt als een eend, het waggelt als een eend en het zwemt als eend’ als cloud. Maar wanneer gekeken wordt naar de definitie van Chellappa blijkt een kwaliteitskenmerk als overzetbaarheid toch vaak niet aanwezig. Zonder deze opt-out is ook de wet van Dam symbolisch en zal een rit in de cloud al dan niet naar tevredenheid uitgezeten moeten worden. Natuurlijk kunnen we door blijven gaan om de ‘randverschijnselen’ te adresseren met service level agreements (sla's), certificeringen en betere authenticatie maar dat blijft pleisters plakken. Want daarmee komen we niet verder dan een private cloud-oplossing hetgeen niet meer is dan hosting 2.0.

Bepaal het antwoord
Om optimaal van de cloud te kunnen profiteren zullen dus eerst de applicaties aangepast moeten worden voor deze nieuwe delivery modellen. Iets wat we eerder gedaan hebben om bedrijfsprocessen te ‘enablen’ voor het web en zo de uitwisseling tussen klanten en partners goedkoper te maken. Wanneer we bijvoorbeeld een concept als Enterprise Service Bus op basis van open standaarden, waarin beveiliging en service levels geregeld zijn, naar de cloud uitbreiden, kan er optimaal geprofiteerd worden. ‘Bring Your Own Cloud’ zorgt er tenslotte voor dat alle controle en flexibiliteit behouden blijft. En een framewerk dat zowel intern als extern gehost kan worden zorgt dat techniek verplaatst kan worden en problemen met beveiliging en beheer opgelost worden.

Universele waarden
In plaats van systemen naar de cloud te brengen kunnen we dat beter doen met functionaliteit. Zeker nu we steeds meer informatie ontsluiten naar het Internet en ook meer voor tablet en smartphones, waarbij het verdienmodel van aanbieders lijkt te zitten in de val van een vendor lock. Hierdoor zit er niet alleen legacy in de architectuur maar vaak ook onnodige of juist te weinig redundancy. En juist dat laatste kan heel goed opgelost worden met bijvoorbeeld ‘Cloud Bursting’ als er zonder migratie transparant heen en weer geschakeld kan worden tussen de eigen en de externe cloud. Een Service Oriented Architectuur gebaseerd op open standaarden zoals al langer bestaande OASIS stack en W3C, die niet alleen bewezen zijn maar ook ondersteund worden door de grote techniek leveranciers, kunnen hierbij helpen.

Overbruggen of brug slaan
Natuurlijk zullen we eerst inzicht moeten hebben in de it-infrastructuur en -processen zodat mogelijkheden en wonderen van elkaar onderscheiden kunnen worden. Want weten wat er te koop is, is tenslotte maar de helft van het verhaal, je moet vooral weten hoe je het kunt gebruiken om er maximaal voordeel uit te kunnen halen. Het voordeel van een delivery model als cloud computing kunnen we naar onze hand zetten door niet vanuit de leverancier te denken maar door te kijken naar de vraag. Het wordt dus tijd om oplossingen te modelleren vanuit de business processen in plaats van dozen te verschuiven. Nu werknemers steeds vaker informatie consument worden op de eventueel zelf meegenomen tablets wordt het tijd voor rationalisatie om nieuwe eilanden te voorkomen.